ในยุคที่สื่อสิ่งพิมพ์เข้าสู่ขั้นวิกฤต ทำให้เราพบเห็นและได้ยินข่าวการปิดตัวของหนังสือพิมพ์ นิตยสาร ตลอดจนสำนักพิมพ์หลายต่อหลายแห่งนั้น ส่วนหนึ่งเกิดขึ้นเพราะความเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค ที่หันมาเสพสื่อดิจิทัลที่มีความรวดเร็วฉับไวและเข้าถึงได้ง่ายในยุค 4G (และหลายที่ก็ไปถึง 5G กันแล้ว) จึงต้องมีการตั้งรับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวนี้ ด้วยวิธีการต่างๆ นานา
ในประเทศญี่ปุ่น หนังสือพิมพ์ยักษ์ใหญ่อย่าง Mainichi Shimbun คิดหาวิธีการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภคมาเป็นเวลาระยะหนึ่งแล้ว ทว่าเพิ่งจะมากล่าวถึงในบ้านเราเมื่อไม่กี่ปีมานี้ หนังสือพิมพ์หนึ่งในห้ายักษ์ใหญ่ของญี่ปุ่น สร้างสรรค์แคมเปญต่างๆ โดยมีวัตถุประสงค์หลักต่างกัน ทว่าไม่ว่าจะเป็นแคมเปญไหนก็ตาม ผลลัพธ์ที่ออกมาก็ช่วยตอกย้ำภาพลักษณ์ของความเป็นสื่อสิ่งพิมพ์ขององค์กรไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของโลกได้เป็นอย่างดี
แคมเปญแรกที่เราหยิบยกมานั้น คือ แนวคิด Green Newspaper หรือหนังสือพิมพ์สีเขียว หนังสือพิมพ์รักษ์โลกที่เมื่ออ่านหนังสือพิมพ์จบ แทนที่จะวางทิ้งไว้กลายเป็นกองขยะ เราเอามาฉีกเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วปลูกลงดิน รดน้ำ ไม่นานต้นอ่อนสีเขียวก็เริ่มแทงยอด ที่เป็นแบบนี้เพราะกระดาษที่ใช้ผลิตหนังสือพิมพ์มีส่วนผสมของกระดาษรีไซเคิล น้ำ และเมล็ดพืช
หนังสือพิมพ์สีเขียวมียอดขายที่ดี และแนวคิดการใช้กระดาษปลูกต้นไม้ก็ถูกนำไปใช้สอนเด็กๆ ตามโรงเรียนปลูกฝังให้มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอีกด้วย
อีกแคมเปญที่น่าพูดถึงไม่แพ้กัน แม้ว่าจะมีวัตถุประสงค์ต่างกัน คือ News Bottle หรือ ข่าวบนขวด โดยวัตถุประสงค์ของแคมเปญนี้มุ่งเน้นไปทางการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค มากกว่าการรักษาสิ่งแวดล้อม
จากผลการสำรวจพบว่าวัยรุ่นชาวญี่ปุ่นมีแนวโน้มซื้อหนังสือพิมพ์อ่านประจำวันน้อยลง สวนทางกับพฤติกรรมการซื้อน้ำดื่มในขวดพลาสติกติดตัวไปด้วยทุกที่ Mainichi Shimbun มองเห็นช่องว่างทางพฤติกรรม จึงได้สอดแทรกสื่อสิ่งพิมพ์ลงไปให้กลมกลืนกับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยการนำข่าวประจำวันไปสกรีนบนฉลากขวดน้ำดื่ม เพื่อให้ผู้บริโภคเสพข่าวสารของหนังสือพิมพ์ได้แม้จะไม่ได้ซื้อหนังสือพิมพ์ มีการสร้างสรรค์แคมเปญดังกล่าวออกมาอย่างต่อเนื่อง โดยที่เนื้อหาข่าวสารที่นำเสนอมีความหลากหลายมากขึ้น มีการเพิ่มเรื่องราวข่าวประเภทรณรงค์ช่วยเหลือสังคม (Donation Bottle) พร้อมทั้งยังแบ่งรายได้บางส่วนจากการจัดจำหน่ายน้ำดื่มฉลากพิเศษเหล่านี้เพื่อช่วยเหลือองค์กรการกุศลต่างๆ ที่อยู่บนฉลากอีกด้วย
ทั้งสองแคมเปญนั้น เป็นวิธีการอันชาญฉลาดและแยบยลในการตั้งรับกับสถานการณ์อันเข้าขั้นวิกฤต และมีการดำเนินการมาเป็นเวลาหลายปีแล้ว ย้อนมาดูบ้านเรา
เรารับมือกับวิกฤติสิ่งพิมพ์กันอย่างไรบ้าง?
ที่มา :
- http://bit.ly/2MIF55d
- http://bit.ly/2ZnNWQE
CONVERSATION